فذکر عطش الحسین(ع)؟!

چند نقل عاشورا نیاز به تامل بیشتری دارد

آیا اصلا امکان دارد که حضرت اباالفضل العباس(ع) قصد کند آب بنوشد که بعد بخواهد به یاد تشنگی حسین(ع) بیافتد و به قول معروف «فذکر عطش الحسین(ع)»؟

اصلا به مقام حضرت عباس(ع) می آید که لحظه ای قصد نوشیدن آب کند؟

حضرت عباس(ع) به هر دلیلی آب را بالا آوردند تا همه ببینند و بعد آب را ریختند، اینها را همه دیدند و در همه مقاتل نقل کرده اند، اما چه حکایتی بود در دل عباس، خدا می داند، و  اینجا راوی حق ندارد تفسیرش را در دل نقلش بگنجاند.

خطیبی می گفت: اسب پیش از صاحبش آب نمی خورد، عباس(ع) چنان کرد که اسبش آب بنوشد

به نظرم این طور هم می شود گفت که حضرت برادر(ع) می خواست قدرت و لذت عشق را به رخ سپاه زبون و ذلیل ابن زیاد بکشد که اینان به عشق چنین می کنند و آنان به درهم و دینار چنان؛ یعنی آنکه ای سپاه یزید، ای آدمیان، ای تاریخ، ای راوی، شاهد باش که من می توانستم آب بنوشم و هیچ مانعی هم نبود، اما من حتی یک قطره هم آب نخوردم، حتی یک قطره

نه آنکه قصد کند آب بخورد و بعد ناگهان به یاد تشنگی مولایش بیافتد، عباس(ع) از ابتدا قصد نوشیدن آب نداشت. به ویژه آنکه در تعالیم دینی آمده است که ساقی باید آخر از همه آب بنوشد.

حرفم این است که نباید «تاریخ توصیفی» و «تاریخ تحلیلی» را مخلوط کرد؛ راوی فقط حق دارد توصیف کند اما با معرفت اندک خودش حق تحلیل و تفسیر صحنه را ندارد، تحلیل مربوط به عالمان است.

 

یکی دیگر از صحنه ها که باید با تامل بیشتری نقل کرد، آب خواستن علی اکبر(ع) است. آیا امکان دارد اشبه الناس به نبی(ص) که می داند حسین(ع) آبی ندارد، از او آب خوردن بطلبد؟ حتی اگر آبی هم بود علی اکبر(ع) آن را به علی اصغر(ع) و رقیه(س) می نوشاند. اینجا آن طور که آیت الله توکل تحلیل می کنند، منظور علی اکبر(ع) از عطش داشتن، عطش شهادت بوده است و از امام(ع) خواست که نگاه ولایتش را از او بردارد تا به شهادت برسد.

البته در اینجا مشکل مانند قبل، درهم شدگی تاریخ توصیفی و تاریخ تحلیلی توسط راوی نیست بلکه مشکل آن است که تاریخ توصیفی باقی مانده است و عالمان عارف آن را تحلیل و تفسیر نکرده اند.

پی نوشت:

شیخ صادق ما بعد از خواندن این یادداشت از قول بزرگواری گفت: آب خواستن علی اکبر(ع) را این طور هم می شود تفسیر کرد که او می گوید: سنگینی زره و عطش  آب مرا هلاک کرده است، نگاه ولایت را بردارید تا من به شهادت برسم و از این سختی و بی آبی نجات پیدا کنم. ولی به نظرم تفسیر آیت الله توکل با مقام حضرت علی اکبر(ع) سازگارتر است.

وبلاگ دردم از یار است و درمان نیز هم: سلام عزاداری هاتون قبول حق. می خوایم یه نهضت «عطش» تو اینترنت راه بندازیم . به این صورت که هر پست یا عکسی که به امام حسین (ع) مربوط می شه حتماً حتماً حتماً تو برچسب هاش کلمه های water و thirst  رو هم داشته باشه. اینجوری هرکس که به زبان اینگلیسی این دو کلمه رو سرچ کنه با مفهوم حسین هم آشنا می شه . این در مورد عکس ها مهم تره چون همون طور که می دونی، زبان تصویر زبان جهانیه. می تونی برای شروع این رو به مطالب قبلی که درمورد امام حسینه اضافه کنی. لطفاً این رو به بقیه دوستاتونم بگید.

/ 11 نظر / 101 بازدید
نمایش نظرات قبلی
کاشانی

متاسفانه به نظر می رسد تحلیل های تاریخی در این وقایع بدون در نظر گرفتن مقام، موقعیت و به اصطلاح متن واقعه است. بیشتر تحلیل ها شخصی و سلیقه ای است، اگر سلیقه ای با فهم عمومی همخوانی بیشتری پیدا کند بیشتر رواج می یابد، باز به نظر می رسد این وقایع نیاز به بازنگری و تحلیل دقیق تر داشته باشد. تحلیل شما نیز جالب بود! تا حالا به این نکته هایی که شما بیان کردید خیلی دقت نشده است.

هاتف

قشنگ بود اخوی ! احسنت !

بیننده

آدم که هر چیزی رو که به نظرش اومد نمیگه. همین عبارت "فذکر عطش الحسین" رو علمای زیادی در مقاتل استفاده می کنند. حضرت آقا رهبر انقلاب هم استفاده کردند. شما برداشت دیگه ای داری بیا حرفتو بزن. لازم نیست صغری کبری بچینی برای تخریب رای دیگران. در ضمن خیلی از مسائل در مورد ائمه هست که مثلا امام فلان مسئله رو پرسید! حالا منم بیام بگم امام نپرسید چون امام به علم امامت همه چیز رو می دونند و شانشون پرسیدن نیست!!! اینکه گفته میشه فذکر عطش الحسین نه اینکه یادشون رفته بود یا حواسشون نبود. نه! این فکرو شما کردی که اشتباهم کردی. برو خودتو اصلاح کن! گرچه که به نظر میاد در ذکر این عبارت "فذکر عطش الحسین" از تاریخ نگاری تحلیلی استفاده شده تا توصیفی ولی باز هم جای دقت نظر و صحبت بیشتری داره. حالا یه چند مدت دیگه هم یه نفر پیدا میشه همین منظوری که شما برداشت کردی از اینکه حضرت می خواستند اسبشون آب بخوره رو مورد سوال قرار میده. اینا همش ناشی از عدم دقت نظر کافی هست. مباحث رو با هم قاطی نکن. بعضی جاها خدا نعمت میده ولی برای جذب نعمت بزرگ تر از اون نعمت چشم پوشی می کنیم. چشم پوشی حضرت عباس از آب به واسطه ی کسب ا

سلام؛ حماسه حسینی شهید مطهری توضیحات جالبی در باب تحریف داده .

جباری

سلام. گلستان دین باید مدام به دست خود اهل تدین وجین بشه وگرنه ممکنه که بدخواهان، علف‌های هرز رو دست‌چین کنند و این سوال رو توی بعضی از دل اهل دین بکارند که: از کجا معلوم چیزی رو که ما گلستان خیال می‌کردیم هرزه‌زاری بیش نباشه؟

بیننده

اون که گفتم برو خودتو اصلاح کن که از لحاظ تشر طنزآمیز بود! زیاد به دل نگیر. اما من در ادامه ی حرف خودم یه مثال دیگه میارم. آیا شخصی که زمان نماز ظهر عاشورا رو به امام یادآوری کرد و امام اون دعا رو در حقش کردند که تو زمان نماز رو یادآوری کردی خدا تو رو از نمازگزاران واقعی قرار بده به این مفهوم هست که اون شخص اینگونه می پنداشت که امام زمان نماز ظهر رو نمی دونند؟ یا امام که صاحب زمان و مکان هستند و نقطه ی پرگار عالم خلقت از رسیدن زمان نماز آگاه نبودند؟ البته بنده در کامنت قبلی هم گفتم این موضوع رو از لحاظ تاریخ تحلیلی و توصیفی باید بیشتر بررسی کرد اما اینکه گفته میشه فذکر عطش الحسین لزوما اون معنی رو نمی ده که ما فکر می کنیم! اتفاقا ما داریم اینجا در مورد اون جمله تحلیل می کنیم! یعنی تحلیل می کنیم که تاریخ گو اون جمله رو چون فلان فکر رو کرده گفته! در صورتی که عبارت فذکر عطش الحسین می تونه از ابعاد مختلف معنایی بررسی بشه. پاسخ بزرگوارانتون در کامنت قبلی زیاد قانع کننده نیست. چه اینکه شما مبحث رو وارد تحریف کردید. بله تحریف عاشورا زیاده. ولی بحث فعلی ما تحریف نیست. بلکه توصیف نگاری و تحلیل نگاریه.

غریبه

سلام بیننده لطفا نظریه "چشم پوشی حضرت عباس از آب به واسطه ی کسب" را کمی توضیح دهید.

غریبه

سلام بیننده مرادتان از عبارت "تاریخ گو اون جمله رو چون فلان فکر رو کرده گفته!" واینکه "می تونه از ابعاد مختلف معنایی بررسی بشه" را بفرمایید اگر عبارت معصوم باشد جای دارد اما اگر قول راوی تاریخی آن هم از قتله سیدالشهدا علیه السلام باشد ابعاد معرفتی ومعنایی آن چه معنایی دارد؟

غریبه

سلام بیننده یک سؤال دیگه! آیا تحریف فقط لفظی است؟

AS

سلام " اینکه تشنگی شهادت مرا هلاک کرده " را شرح بفرمایید